"İranda Etnopolitik Hareketler (1922-2004)" adlı kitap

İstanbulda yaşayan soydaşımız Gülarə Yeniseyin "Iranda Etnopolitik Hareketler (1922-2004)" kitabi il yarim qabaq Turkiyenin meshur yayinevlerinden olan "Otuken" yayinlarindan chixib. Kitab müəllifin  2006-ci ilde mudafie etdiyi doktora tezidir.

 

Bu eserde 1922-ci ilden 2004-cu ile qeder 3 etnik grupun - Azerbaycanlilar, Kurdler ve Ereblerin 3 ferqli donemde (1922-1928, 1945-46, 1978-80) cereyan eden etnopolik herekatlari qarshilashdirmali analiz edilmishdir. Birinci doneme aid etnopolitik herekatlar 1922-1928 illeri arasinda Rza Shahin iqtidara gelmesi ile bashlayan "tek ulus, tek dil, tek olke" temelli dovleti merkezileşdirme siyaseti ve bu siyasetin neticesi olaraq Iranin choxetnikli yapisinin deyishdirilib Fars ulus-dovletine chevrilmesine qarshi ortaya chixan usyan ve bashqaldirilar. Ikinci donem olan 1945-46 ci iller Iranda etnik milletchiliyin zirveye qalxdigi dovru ehate edir. Uchuncu donem 1978-80 ci illerde Iran islam Respublikasinin qurulmasi ile bashlayan ve 2004-cu ile qeder davam eden etnopolitik herekatlar incelenmishdir. Arashdirmada Irandaki etnik qruplarin etnik kimlik shuurunun hansi seviyyede oldugu, bu qruplarin etnik mobilizasiyasinin (seferberlik) hansi duzeye geldiyi, bu mobilizasiyani besleyen hansi qaynaqlara : liderlerinin tutum ve davranishlari; istifade etdikleri ideologiya; teshkilatlar; gosterilen hedefler; bash vurduqlari taktikler; habele bu etnik herekatlarda aydinlarin rolu, toplumun istek ve telebleriyle etnik bilinc duzeyinin gostericisi olan metbuat ve yayinlar tetqiq olunmushdur. Kitabin son bolumunde Iranda etnopolitik mobilizasiya qaynaqlarini mikro ve makro duzeyde hansi deyishkenlerin beslediyi, rejimin etnik qruplara yonelik siyaseti ve bu siyasete etnik qruplarin tavirlari ve beklentilerinin ne oldugu sorusuna cavab aranmishdir. Bundan bashqa bu gun Iranda etnopolitik mobilizasiyalarin hansi duzeye geldiyi, dovlet uchun tehlukeli olub olmadigi, Iranin gelecekde ulus-dovlet olaraq qalib qalmayacagi mesleleri incelenmishdir. Tezin arashdirma, inceleme, yazma muddeti 10 il surmushdur. 7 dilde qaynaga bash vurulmushdur. Kitab uchun Tehran, Rusiya, Azerbaycan, Turkiye, qerb qaynaqlari arashdirilmishdir.

 Gülarə xanımı ağır zəhməti nəticəsində başa gəlmiş bu uğurlu əsərinə görə təbrik edirik və ona yaradıcılıq uğurları diləyib, ondan yeni - yeni əsərlər gözləyirik.

http://www.azadtribun.net/x19783.htm

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !